Fotoğrafta SuperSpectral Sistemi ile çalışan DVI Araştırmacısı: Dr. Yanko Kolev MD, PhD
Karmaşık Afet Ortamlarında Güvenilir Post-Mortem Dokümantasyonunun Desteklenmesi
Avrupa İleri Adli Bilimler ve Afet Kurban Kimliğinin Belirlenmesi Eğitim Merkezi (ETAF-DVI), 8–11 Eylül 2025 tarihleri arasında Bulgaristan’ın Montana şehrinde düzenlenen NATO Acil Durum Yönetimi Tatbikatına ortak olarak katıldı. Farklı geçmişlere sahip çok uluslu ilk müdahale ekipleriyle birlikte çalışan ETAF-DVI ekipleri, ceset kurtarma operasyonları ve afet sahası müdahalelerinde aktif rol üstlendi. INTERPOL protokolleri doğrultusunda gerçekleştirilen canlı kurban kimlik belirleme gösterimleri, katılımcıların ve medyanın yoğun ilgisini çekti.
Bu önemli uluslararası tatbikatta ForenScope SuperSpectral, adli inceleme ve kurban kimlik belirleme süreçlerini desteklemek amacıyla kullanılan teknolojiler arasındaydı. Bu ortamdaki rolü, gelişmiş görüntüleme sistemlerinin modern DVI* (Felaket Kurbanlarının Kimliklendirilmesi) operasyonlarındaki artan önemini gözler önüne sermektedir.
DVI Neden Gelişmiş Adli Görüntüleme Gerektirir?
Afet Kurban Kimliğinin Belirlenmesi, post-mortem verilerin doğru biçimde toplanmasına, korunmasına ve karşılaştırılmasına dayanmaktadır. Toplu ölüm vakalarında bu çalışmalar çoğunlukla zaman baskısı altında, zorlu çevre koşullarında ve çok disiplinli ekipler arasında yürütülmek zorundadır. Bu tür senaryolarda güvenilir dokümantasyon kritik bir önem taşır.
Ölüm-Sonrası Veriler Şunlara Dayanır:
• Parmak izleri
• Odontoloji veya diş muayenesi
• DNA profili çıkarma
• Kurbana özgün olabilecek dövmeler, izler veya cerrahi implantlar gibi fiziksel belirtiler
Bu unsurların her biri kimlik belirleme sürecine katkı sağlamakta ve her biri açık, doğru ve iyi korunmuş bir dokümantasyon gerektirmektedir. Görsel ve adli kayıt ne kadar iyi olursa, kimlik belirleme süreci de o kadar kolaylaşır.
Saha incelemesinde ALS: DVI’nin ilk aşaması
SuperSpectral’in Alternatif Işık Kaynağı (ALS) kabiliyeti yalnızca post-mortem inceleme ortamlarıyla sınırlı değildir. Aynı zamanda DVI’nin ilk aşamasında, yani doğrudan afet sahasındaki ilk saha incelemesinde de kritik bir rol oynayabilir.
Bu durum özellikle olayın doğal afet değil de şüpheli bir suç, kitlesel şiddet eylemi veya doğal olmayan bir kaza olduğu durumlarda önem kazanır. Böyle senaryolarda adli yaklaşım, salt insani bir kimliklendirme misyonundan ceza soruşturması çerçevesine kayar. Bu da her ciddi olay yeri incelemesinde uygulanan aynı titiz delil toplama standartlarının, kitlesel ölüm koşullarına uyarlanmış şekilde uygulanmasını gerektirir.
Savaş alanı adli bilimleri ve kitlesel suç mahalli incelemesi
Giderek daha fazla “savaş alanı adli bilimleri” olarak adlandırılan bu disiplin; savaş suçlarını, terör olaylarını ve suç boyutu taşıyan kitlesel can kaybı olaylarını kapsar. ALS destekli görüntüleme, olay yeri dokümantasyonunun en erken aşamalarını destekleyebilir. Geleneksel bir olay yeri inceleme (CSI) protokolüne benzer şekilde, ancak kitlesel ölümlerin yaşandığı bir olaya uygulanmış biçimiyle, ilk müdahale ekiplerinin şunları yapması gerekir:
• İz niteliğindeki delilleri bozulmadan veya zarar görmeden önce belgelemek
• Biyolojik materyalleri, latent izleri veya yüzey kalıntılarını tespit etmek
• Sonraki adli ve hukuki süreçler için olay yerinin bütünlüğünü ortaya koymak
• Fiziksel deliller için zincirleme muhafaza dokümantasyonunu desteklemek
SuperSpectral’in ALS kabiliyeti, adli personele sahada floresan izleri, biyolojik lekeleri ve yüzey işaretlerini tespit etme olanağı sağlar. Bu da ceza sorumluluğunun söz konusu olduğu durumlarda, genel DVI sürecinin delil niteliğine doğrudan katkı sunar.
DVI’da SuperSpectral’ın Önemi
SuperSpectral, adli ekiplerin standart aydınlatma koşullarında net biçimde görülemeyen ayrıntıları görselleştirmesine yardımcı olarak DVI operasyonlarını desteklemektedir. Ölüm-sonrası incelemelerde bu durum, kimlik belirleme ve adli değerlendirmeye katkı sağlayabilecek fiziksel belirtilerin, deri bulgularının, travma örüntülerinin veya iz delillerinin belgelenmesinde özellikle büyük bir önem taşıyabilir.
Gelişmiş görüntüleme kapasitesi, ekiplerin zorlu koşullarda daha fazla netlikle çalışmasına olanak tanıyarak ölüm-sonrası verilerin yapılandırılmış biçimde toplanmasını desteklerken delil bütünlüğünün korunmasına da katkı sağlar. Koşulların çoğu zaman ideal olmadığı afet senaryolarında, iş akışını karmaşık hale getirmeden görünürlüğü artıran teknolojiler anlamlı bir fark yaratabilir.
Hepsi Bir Arada Adli Görüntüleme Yaklaşımı
SuperSpectral’ın en önemli avantajlarından biri “hepsi bir arada” yapısıdır. Farklı inceleme ihtiyaçları için birden fazla ayrı araca başvurmak yerine, adli uzmanlar daha geniş bir belgeleme görevi yelpazesini desteklemek amacıyla tek bir entegre sistem kullanabilmektedir.
Bu neden DVI için önemlidir?
Afet kurbanı kimliklendirmede hız ve organizasyon büyük önem taşır. Hepsi bir arada bir sistem, ekipman karmaşıklığını azaltmaya, sahada konuşlandırmayı basitleştirmeye ve post-mortem incelemeler sırasında daha akıcı bir koordinasyonu desteklemeye yardımcı olur. Bu durum özellikle geçici morglarda, mobil adli birimlerde veya zamanın, alanın ve operasyonel kontrolün kritik önem taşıdığı afet müdahale ortamlarında çok değerlidir.
Birden fazla görüntüleme kabiliyetini tek bir cihazda birleştirerek SuperSpectral, adli ekiplere şu konularda yardımcı olur:
• fiziksel bulguları daha verimli belgelemek
• birden fazla ayrı araca olan bağımlılığı azaltmak
• iş akışı tutarlılığını geliştirmek
• post-mortem değerlendirme için daha net görsel kayıtlar oluşturmayı desteklemek
Fiziksel Kimlik Bulgularının Desteklenmesi
Parmak izi, odontoloji ve DNA, DVI’nin temel direkleri olmayı sürdürürken fiziksel belirtiler de kimliği daraltma ve teyit etme sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Dövmeler, izler, eski yaralanmalar, cilt lekeleri ve görünür ya da yarı görünür diğer özellikler, post-mortem kayda katkı sağlayabilir.
SuperSpectral, geleneksel inceleme koşullarında gözlemlenmesi güç olabilecek bulguların ortaya çıkarılmasına ve belgelenmesine yardımcı olarak bu sürecin bu bölümünü güçlendirmektedir. Bu durum, SuperSpectral’ı adli görüntülemenin yanında geniş kapsamlı kimlik belirleme iş akışı için de değerli bir destek aracı kılmaktadır.
Uluslararası DVI Hazırlığının Güçlendirilmesi
NATO Acil Durum Ve Kriz Yönetmeliğinin düzenlediği bu etkinlikte SuperSpectral’ın kullanımı, modern DVI operasyonlarında adli uzmanların baskı altında daha hızlı çalışmasına, daha iyi belgelemesine olanak sağladığı görülmüştür.
Felaket Kurbanlarının Kimliklendirilmesi, adli çalışmanın en zorlu alanlarından biridir. Doğruluk, disiplin ve yüksek baskılı ortamlarda güvenilir biçimde performans gösterebilen araçlar gerektirmektedir. Fiziksel bulguların belgelenmesini destekleyerek ve hepsi bir arada görüntüleme çözümü sunarak ForenScope SuperSpectral, daha verimli ve güçlü bir DVI iş akışına katkı sağlamaktadır.
Uluslararası acil durum tatbikatları gelişmeye devam ettikçe, kurban kimliğinin belirlenmesinde gelişmiş adli görüntülemenin rolü giderek daha fazla önem kazanacaktır. SuperSpectral, bu evrimin bir parçası olarak konumlanmakta.
* DVI (Disaster Victim Identification), yani Felaket Kurbanlarının Kimliklendirilmesi, büyük felaketlerde hayatını kaybedenlerin kimliklerini belirlemek için kullanılan uluslararası standartlarda, sistemli bir adli tıp sürecidir.