Vajinal muayene, cinsel saldırı soruşturmalarının çok önemli bir parçasıdır. Muayeneyi gerçekleştiren sağlık profesyonellerinin normal anogenital anatomiyi tanıması, doğru teknik ve ekipmanı kullanması ve cinsel saldırıyla bağlantılı olabilecek anormallikleri tipik bulgulardan ayırt edebilmesi son derece kritiktir. Ancak, herhangi bir travmatik bulgu içermeyen normal bir vajinal muayenenin, cinsel saldırı ihtimalini ortadan kaldırmayacağı da unutulmamalıdır.
Vajinal muayene genellikle litotomi pozisyonunda yapılır. Saat kadranı lokalizasyonuna göre saat 5 ve 7 yönleri arasındaki lezyonları daha iyi değerlendirebilmek için, litotomi pozisyonuna ek olarak muayene diz-dirsek pozisyonunda da gerçekleştirilebilir. Muayeneyi yapan kişi, labium majus ve minusları kendine doğru ve hafifçe yukarı çektiğinde himen görünür hale gelir. Himenin tipi, ölçülen himenal açıklığın boyutu, himenin kalınlığı ve elastikiyeti, doğumsal çentikler, ekimozlar, sıyrıklar, yeni veya önceden var olan yırtıklar, bunların himen tabanına ulaşıp ulaşmadığı ve saat kadranındaki lokalizasyonları mutlaka dikkate alınmalıdır.
Himen yaralanmaları, adli delil olarak büyük değer taşıdığından penetratif cinsel saldırı vakalarında önemli bir bulgudur. Himeni değerlendirmek için çıplak gözle yapılan makroskopik değerlendirmeler artık güncelliğini yitirmiştir; ayrıca cinsel saldırıya bağlı lezyonları çıplak gözle tespit etmek oldukça zor olabilir. SAFE (Cinsel Saldırı Adli Muayene) Görüntüleme Sistemleri destekli himen muayeneleri, hassas ve kapsamlı bir değerlendirme sunarak, makroskopik olarak gözden kaçabilecek potansiyel lezyonların tespit edilmesini sağlar. SAFE Görüntüleme Sistemleri aynı zamanda fotoğrafik delillerin elde edilip saklanmasına, tespit edilen lezyonların kaydedilmesine ve adli sistem için güvenilir kanıtlar toplanmasına da olanak tanır. Yasal süreç boyunca mağdur haklarının korunması, bu adımların bu denli hayati olmasının temel nedenidir.
Jinekolojik pozisyonda yırtıklar, genellikle saat kadranı lokalizasyonuna göre saat 3 ve 9 hizasının altında meydana gelir. Kanama ve konjesyon gibi eşlik eden bulgular akut himen yırtıklarının ayırt edilmesine yardımcı olabilirken, doğumsal çentikler ile önceden var olan himenal yırtıklar arasındaki farkı belirlemek zorlayıcı olabilir. Doğumsal çentikler himen tabanına ulaşmaz. Kapsamlı bir muayene ile, doğumsal çentikler ve himen tabanına kadar uzanan eski yırtıklar arasındaki farkı ayırt etmek nispeten daha kolaydır. Ancak, himen tabanına ulaşmayan kısmi yırtıkları doğumsal çentiklerden ayırt etmek oldukça zordur ve uzmanlık gerektirir. Literatürde, çentiklerin sığ, düzgün kenarlı ve yuvarlak hatlı olduğu; kısmi yırtıkların ise derin, düzensiz ve köşeli olduğu belirtilmektedir. Bu ayrımı makroskopik değerlendirme ile yapmak, büyük bir hata payına yol açabilir. SAFE Görüntüleme Sistemlerinin değeri, makroskopik olarak tespit edilmesi zor olan lezyonlar için optik ve dijital olarak yaklaşık 200 kata kadar büyütme sağlayarak çok daha yüksek düzeyde bir ayırt edilebilirlik sunmasından gelir. SAFE Görüntüleme Sistemleri, himen tabanına tam ulaşmasa da çok yakınına kadar uzanan ve arada sadece ince bir himen dokusu bırakan çentiklerin tespit edilebilmesi için lezyonlara yakınlaştırma (zoom) yapılmasına imkan tanır.
Biyolojik delil sağlayan sürüntü (swab) örneği alınması, vajinal muayenenin çok önemli bir unsurudur. Örnekte sperm tespit edilmesi, failin kimliğinin belirlenmesi açısından temel bir bulgudur. Failin spermi mağdurun vücudunda bulunsa bile, çıplak gözle yapılan standart muayeneler sırasında alınan örneklerde sperm bulunamama ihtimali oldukça yüksektir. Sperm, SAFE Görüntüleme Sistemlerinin çeşitli ışık filtreleri altında parlar. Bu durum, örnek alınacak doğru bölgenin belirlenmesinde son derece önemlidir. Bu örneklerin delil olarak kullanılması, faillerin işledikleri saldırılardan sorumlu tutulmalarında büyük bir fayda sağlayacaktır.
Sonuç olarak, SAFE Görüntüleme Sistemlerinin kullanımı; mağdur haklarının korunması, kapsamlı muayenelerin sağlanması ve adli sürece tarafsız ve güvenilir bir şekilde katkıda bulunulması açısından sağlık profesyonellerine çok ciddi avantajlar sunmaktadır.
